Aantasting aanspraak ouderdomspensioen alleen zonder bezwaar

Sinds de verhoging van de pensioenrichtleeftijd van 65 jaar naar 67 jaar hebben pensioenfondsen veelvuldig gebruik gemaakt van de zogenoemde “Klijnsma-route” om de administratie te vereenvoudigen. De rechtbank Limburg heeft recent uitspraak gedaan over de vraag of de Klijnsma-route ook is toegestaan als het ouderdomspensioen niet alleen actuarieel wordt verhoogd, maar ook deels wordt uitgeruild voor nabestaandenpensioen.

In beginsel kan het wijzigen van de opgebouwde pensioenaanspraken naar pensioenrichtleeftijd 67 jaar worden gezien als een collectieve waardeoverdracht, waarbij de deelnemer een bezwaarrecht heeft. Volgens de staatssecretaris is hiervan geen sprake als de pensioenaanspraken worden verhoogd in verband met een hogere pensioenrichtleeftijd. De Klijnsma-route houdt in dat als het pensioenfonds pensioenaanspraken omzet naar en wegens een hogere pensioenrichtleeftijd, de deelnemer hier geen bezwaar tegen kan maken. Vereist is onder andere dat de deelnemer zijn uitgeruilde ouderdomspensioen op een later moment kan vervroegen naar de oorspronkelijke pensioenrichtleeftijd zonder hierbij nadeel te ondervinden.

In de casus bij de rechtbank Limburg heeft het pensioenfonds de pensioenaanspraken op pensioenrichtleeftijd 65 omgezet naar pensioenaanspraken met pensioenrichtleeftijd 67. Om de onderlinge verhouding tussen het ouderdoms- en nabestaandenpensioen in balans te brengen is een deel van het ouderdomspensioen uitgeruild voor nabestaandenpensioen. Voor deze wijziging is schriftelijk instemming gevraagd aan de deelnemer.

Met een beroep op de Klijnsma-route heeft het pensioenfonds de bezwaren van een aantal deelnemers naast zich neergelegd. De rechter komt terecht tot het oordeel dat de Klijnsma-route hier niet van toepassing is. Immers door de uitruil van ouderdomspensioen in nabestaandenpensioen is het niet langer mogelijk om het ouderdomspensioen zonder nadeel terug te zetten  naar de oude situatie. De rechtbank ontleent extra argumenten uit het gegeven dat er intussen een wetsvoorstel was ingediend waarbij het individueel bezwaarrecht uit artikel 83 PW komt te vervallen bij verhoging van de pensioenrichtleeftijd. De staatssecretaris erkent met dit wetsvoorstel dat er volgens de wet wel degelijk sprake is van een instemmingsrecht.

Half november is het wetsvoorstel waarin het individueel bezwaarrecht komt te vervallen aangenomen door de Tweede Kamer. 

13 december 2017

Auteur(s)